Quan điểm của giới trẻ về các cuộc biểu tình ở Việt Nam

Trà Mi, RFA

Đó cũng là nội dung chính của phần cuối loạt hội luận về đề tài này, với sự góp mặt của bạn Thanh ở Bình Thuận, sinh viên mới tốt nghiệp khoa lịch sử, cùng với Tuấn và Huy, hai thanh niên trong độ tuổi 30 hiện đang sinh sống và làm việc tại Sài Gòn.

Sẵn sàng đứng ra bảo vệ người dân

Thanh: Nếu như hành động biểu tình đó là một hoạt dộng thực sự có ý nghĩa xây dựng thì em nghĩ hành động biểu tình là cần thiết bởi vì người ta biểu tình là để đòi hỏi các quyền lợi của người ta, chằng hạn đối với các vấn đề bức xúc như anh nói là giá thuốc tăng v.v. đều có ảnh hưởng tới tất cả mọi người.

Em nghĩ tại sao ở Việt Nam không có những cái hội, giống nhưầnh Tuấn vừa nói là hiệp hội lâm thời đó, đứng ra bảo vệ cho người dân. Nếu như được quyền đứng ra bảo vệ quyền lợi cho người dân thì em thực sự đứng lên và dám làm những việc như thế. Tức là đứng lên không chỉ đòi quyền lợi cho mình mà còn cho mọi người nữa.

Huy: Như vậy anh và anh Tuấn lập hiệp hội rồi anh với em cùng ký tên (cả 3 người cùng cười).

Thanh: Thành lập hiệp hội rồi cùng biểu tình nghe anh.

Theo em, biểu tình có thể là do một nhóm người hoặc số đông tổ chức, nhằm đòi hỏi một quyền lợi thống nhất. Bạn Trường nói là “có tổ chức” thì em thấy nhiều khi chưa chắc gì họ có tổ chức, nhiều khi chỉ là biểu tình mang tính tự phát chứ không phải do một người hay một tổ chức nào đứng ra lãnh đạo.

Huy: Tốt lắm. Chẳng hạn ba cái vụ như nước mắm ure, nước tương có chất gây ung thư... vậy đó.

Thanh: Dạ.

Trà Mi: Cái đó là mong mỏi của người trẻ nhưng việc có thể biến các mong mỏi đó thành hiện thực hay không thì các bạn thấy chặng đường này có xa không?

Tuấn: Còn xa lắm.

Huy: Tôi nghĩ là còn xa.

Thanh: Bởi vì em cảm thấy những cái gì thuộc về mặt chính trị, xã hội thực sự thay đổi rất là chậm, và sự thay đổi nhanh hay chậm còn thuộc tư duy của người lãnh đạo có thay đổi nhanh hay không nữa. Và em cảm thấy thực sự nó thay đổi chậm.

Huy: Cho anh hỏi một câu. Theo em thì tỷ lệ lòng tin (của người dân) đối với người lãnh đạo hiện giờ khoảng bao nhiêu phần trăm?

Thanh: Ý anh nói là lãnh đạo của cả đất nước hay là lãnh đạo của một chuyện nào đó?

Huy: Chúng ta hãy theo một khái niệm chung chung đi. Theo em thì sự cảm phục của em đối với một cấp lãnh đạo gần nhất của em thôi, một cấp chính quyền gần nhất của em, thì tỷ lệ lòng tin của em bao nhiêu phần trăm?

Thanh: Câu hỏi của anh đối với em là hơi rộng bởi vì thực sự em tiếp xúc với xã hội chưa nhiều, nhưng lấy lấy thí dụ về Đại hội X thì thực sự giới lãnh đạo người ta cũng rất cố gắng cải cách rồi đó. Lòng tin của mình cũng được củng cố một chút so với các thời kỳ khác. Từ Đại hội X em cảm thấy thực sự là em có am hiểu hơn về chính trị, em cảm thấy giới lãnh đạo người ta có cái gì đó đổi mới, có gì đó mạnh mẽ hơn hồi trước.

Giới trẻ nghĩ sao? - Phát triển kinh tế, đổi mới chính trị?

Trà Mi, RFA

Trà Mi: Có điều gì thể mà bạn có thể đưa ra một ví dụ được không? Những cái đổi mới cụ thể nhất mà bạn thấy là tích cực đối với cuộc sống của người dân.

Thanh: Ví dụ như em thấy rõ nhất là về kinh tế. Em cảm thấy kinh tế rất là phát triển, thực sự phát triển hơn những thời kỳ trước. Như là những sự kiện vừa rồi đấy, Việt Nam gia nhập WTO hay là tổ chức thành công hội nghị APEC.

Em cảm thấy các vị lãnh đạo đã cố gắng hoà mình vào thế giới rồi đấy, không phải bị ràng buộc bởi thế nào là con đường xã hội chủ nghĩa. Xã hội chủ nghĩa thì không thể phát triển kinh tế tư nhân, thí dụ như thế đi. Hình như đã bỏ bót sự lùng bùng rồi đó. Em cảm thấy như thế.

Còn về sự chuyển biến chính trị thì như em nói lúc nãy, nó phát triển rất là chậm. Nhưng đọc báo và xem đài thì em vẫn thấy người ta vẫn kêu gọi phát triển, đổi mới hệ thống chính trị, xã hội, đổi mới hệ thống hành chính. Ở các cấp trung ương và địa phương người ta đã nhấn mạnh thật nhiều rồi đấy. Nhưng thực sự khó có chuyển biến mạnh trong đời sống và em thấy chưa có kết quả nhiều lắm.

Huy: Em đánh giá thế nào là một nền kinh tế phát triển? Tức là tỷ lệ GDP đầu người tăng, đúng không?

Thanh: Thứ hai nữa là đời sống thực tế được cải thiện.

Huy: Thực tế mình thấy đời sống mình thoải mái hơn, đúng không?

Thanh: Dạ.

Huy: Em có biết được tỷ lệ lạm phát từ đầu năm 2007 cho tới thời điểm này là bao nhiêu phần trăm không? Tỷ lệ lạm phát đồng nghĩa với nền kinh tế đang đi xuống.

Thanh: Em không nắm rõ là bao nhiêu, nhưng vừa rồi em xem tivi nói là lạm phát tăng phải không anh?

Huy: Đúng. Anh đơn cử một ví dụ nhé. Nếu em là một bà nội trợ ở thời điểm này, với đồng lương em đi làm cố định, em đi chợ rất là khó khăn. Vì làm việc bên kinh doanh nên anh biết rõ điều đó.

Thanh: Dạ đúng.

Huy: Tỷ lệ GDP đầu người tăng ở những năm trước, anh cho là đúng, tức 7% - 8% . Nhưng từ đầu năm 2007 tới giờ này, tỷ lệ GDP đầu người Việt Nam hiện giờ đang dậm chân tại chỗ và đang tụt xuống, tức là tỷ lệ lạm phát tăng, có nghĩa là nền kinh tế đang gặp khó khăn.

Thanh: Dạ.

Huy: Anh nói ra không phải để bài xích một cái gì hết, nhưng mình muốn nhìn một nền kinh tế phát triển thì mình có cái nhìn tổng thể. Không phải là những hợp đồng mình ký mười mấy tỷ hay hai mươi mấy tỷ có nghĩa là nền kinh tế tăng, mà là cuộc sống của người dân, cuộc sống của người công nhân có được tăng tiến hay không.

Mức lương căn bản của Việt Nam hiện giờ thuộc dạng thấp cực độ. Nếu em là một người lao động chân tay trong các công ty thì em sẽ thấy đồng lương đó như thế nào. Anh bảo đảm là em không thể sống với đồng lương đó.

Tuấn: Thật ra chuyển biến phát triển kinh tế Việt Nam nó như thế này nè Thanh với Huy, là với cái đà này nó đưa đến phồn vinh giả tạo. Điều này có nghĩa là sẽ có một bộ phận sống cực kỳ giàu có, chiếm thiểu số quần chúng, và một bộ phận người dân sống cực kỳ nghèo khổ và lại chiếm đa số quần chúng. Mà trên bình diện kinh tế phát triển thì mình không thể lấy cái cục bộ để nói cái đại cuộc được, mà mình phải nói chung.

Em học trường Xã hội-Nhân Văn và ngay bên cạnh trường em thường thấy có một số nhóm người đi khiếu kiện, khiếu nại, chứ em chưa nói đến khái niệm biểu tình, họ đăng lên rất nhiều biểu ngữ, trước tiên là ‘Chủ tịch HCM muôn năm, nước CHXHCN Việt Nam muôn năm’, kế đó người ta nói lên những ý nguyện của mình.

Thành ra ví dụ có một nhóm người thu nhập siêu giàu và nhóm người thu nhập siêu thấp mà nếu cộng lại rồi chia đều ra thì có thể đạt một con số trung bình nghe rất thú vị, nhưng trên đại thể thì rõ ràng là nó không ổn.

Thanh, em có biết thu nhập trung bình của người nông dân Việt Nam hiện giờ chỉ có một trăm ngàn một tháng không? Trong khi đó thì nông dân chiếm tới 70% dân số. Như vậy 70% dân có thu nhập 100.000 đồng/tháng, còn 30% còn lại có thu nhập thí dụ 100.000 đô đi, thì không thể lấy hai con số đó cộng lại để ra kết quả là GDP 600 đô một năm để chúng ta vỗ tay vui mừng với nhau được.

Thí dụ trong gia đình Thanh có 50 người, từ ông bà nội cho tới cháu nội, có 5 người thu nhập rất cao và 45 người còn lại thu nhập cực kỳ nghèo khổ, người ta nhìn vào nói GDP gia đình Thanh 600 đô, Thanh có vui không? Thanh không vui tại vì sao? Vì 45 người kia trong cùng gia đình sẽ chỉa rẽ vói 5 người còn lại, không ai hạnh phúc với điều đó cả. Nhưng người ở ngoài người ta không biết, người ta nói vậy là hay rồi, nhưng chính Thanh là người trong cuộc Thanh mới thấy cái đó là không ổn.

Có đúng vậy không? Đó, thành ra cách phát triển của Việt Nam là như thế đó và nếu không có sự thay đổi nào khác thì nó sẽ đi đến hướng đó và đó là điều đáng buồn chung cho cả dân tộc. Mình chỉ nói như thế thôi.

Thanh: Em đã nhận thức sai rồi.

Cảm tưởng của Thứ Tư, 3 tháng 10

Các bạn mến,

Hôm nay tôi có cùng một đám bạn thảo luận là người dân Miến Điện đã thất bại rồi sao? Cuộc đàn áp của chế độ đã làm ý chí dân Miến Điện gục ngã rồi ư?

Nhiều người nhiều ý. Riêng tôi, tôi không cho dân Miến Điện đã gục ngã. Thời gian quá ngắn để lượng định họ đã thua, vì chúng ta từng thấy trong các cuộc nỗi dậy thành công tại các nước Đông Âu, Phi Luật Tân v.v. tiến trình đòi lại dân chủ là một tiến trình dài, đòi hỏi thời gian.

Đây là chỉ là ngòi cho sự bùng nỗ trong tương lai trước mặt. Ý chí người dân Miến Điện đang được hun nóng. Quyết tâm của cả một dân tộc khó có chế độ nào dập tắt được. Thành quả của ngưòi dân Miến Điện đạt được trong những ngày qua, theo tôi là họ hun nóng lại tinh thần đấu tranh đòi lại dân chủ của đồng bào, tạo sức ép từ quốc tế, cho chế độ biết là quần chúng không ngồi yên chấp nhận đâu... v..v.

Thành ra, nhìn rõ thì sẽ thấy đây chỉ là sự khởi đầu thôi.....

Ngày mai tôi sẽ chia sẻ thêm cái nhìn về phong trào dân chủ tại Việt Nam, rất có nhiều điểm giống....

Hẹn gặp lại các bạn ngày mai.

Son Truong said...
Ca'm o+n ba.n d-a~ chia se? nhu+~ng ca?m xu'c ve^` bie^'n co^' xa?y ra ta.i Mie^'n D-ie^.n. Hy vo.ng luo^`ng gi'o na^`y se~ kho+i da^.y y' chi' qua^.t cu+o+`ng cu?a tuo^?i tre? Vie^.t Nam.Da^.y ma` d-i ho+~i d-o^`ng ba`o o+i !
October 3, 2007 8:11 PM

Cảm tưởng của Thứ Ba, 2 tháng 10

Các bạn thân mến,

Chắc hẳn các bạn đã nghe về biến cố tại Miến Điện rồi? Biến cố đau thương cho người Miến Điền, nhưng đồng thời là một phần lịch sử anh hùng của dân tộc Miến Điện làm tôi cảm động và muốn chia sẻ đến các bạn những cảm nghĩ của tôi. Đồng thời mong đây là dịp chúng ta cùng nhau gợi thêm một số suy nghĩ về số phẫn cũng người dân cùng chung hoàn cảnh, sống dưới một chế độ mà cảm như không có lối thoát.Nghĩ đến thân phận của một số nước tại Đông Nam Á đang bị kìm kẹp trong lời ăn tiếng nói.

Không biết đây có phải là sự khởi đầu cho một luồng gió mới tại vùng đó không ta? Những nhà sư có thể làm đưọc, nguời trẻ Miến Điện làm đưọc sao các nước khác không được? Tuy nhiên ai muốn nhìn nguời trẻ bị bán, bị bắt, nhưng trong thời buổi này có quốc tế quan sát kỹ càng, không chế độ độc tài nào dám tung hoành hoàn toàn theo ý của họ cả. Vả lại, nếu nhiều dân tại Miến Điện tham gia vào các cuộc biểu tình, thì làm sao có đủ quân để dẹp họ?Thấy nước láng giềng của mình anh hung, can đảm, làm mình cũng “thèm” các bạn ạ. Thời buổi này, trong thế giới văn minh, mấy dân tộc chịu sự đàn áp từ thiểu số cầm quyền.

Thế kỷ này là thế kỷ của tự do, của sự nhân bản và sáng tạo của giới trẻ.

Giới bloggers trẻ Miến Điện qua mặt kiểm duyệt

(Tin AFP, 25-09-2007).

Giới bloggers trẻ tại Miến Điện bằng sự khôn khéo của họ đã qua mặt giới kiểm duyệt để đăng hình ảnh, video về cuộc biểu tình chống đối chính quyền độc tài trong những ngày qua.

Nhà cầm quyền Miến Điện đã chận tất cả các trang web đăng tin tức về cuộc biểu tình, và ngay cả cấm không cho dân vào webmail. Tuy thế có cả một đội ngũ trẻ giỏi kỹ thuật tại Rangoon làm việc suốt ngày đêm vượt qua tường lửa kiểm duyệt để đăng tải những hình ảnh, video mới nhất của cuộc biểu tình. Nhiều cơ quan thông tấn đã sử dụng những hình ảnh này vì họ đã không được phép vào Miến Điện và chỉ có dân bloggers là những người duy nhất chụp được những tấm hình này.

Khi bà Aung San Suu Kyi, vị lãnh đạo phong trào dân chủ, bước ra khỏi nhà để chào đón các vị sư trong đoàn biểu tình hôm thứ Bảy rồi, hình ảnh đó lập tức được đăng tải trên trang blogs. Đại đa số dân bloggers là sinh viên đại học tại thành phố Rangoon, tự giao cho họ sứ mệnh chuyển tải tin tức và hình ảnh về các cuộc biểu tình chống chính phủ độc tài từ ngày 19 tháng 8 tới giờ.

Các cơ quan thông tấn đối lập như Mizzima News, trụ sở tại Ấn Độ; báo Mandalay Gazette tại California; Democratic Voice of Burma với phóng viên tại Thái đều cho biết là nhận được rất nhiều tin tức, hình ảnh, video gửi từ Rangoon ra. Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới (Reporters Without Borders) gọi Miến Điện là "thiên đường của kiểm duyệt" và liệt kê chính phủ độc tài quân phiệt này là một trong những quốc gia khắc nghiệt nhất về tự do báo chí. Từ lúc cuộc biểu tình xảy ra hồi trung tuần tháng 8, nhà cầm quyền đã cúp điện thoại di động của nhiều nhà đối kháng, những người cảm tình viên với phong trào dân chủ, và các phóng viên làm việc cho cơ quan thông tấn ngoại quốc. Tuy thế giới trẻ bloggers vẫn vượt qua hàng rào kiểm duyệt để đem thông tin đến với thế giới bên ngoài.

Myanmar, Bạn và Tôi

Xin bấm vào đây đề nghe file âm thanh phỏng vấn trên đài radio Chân Trời Mới: http://www.radiochantroimoi.com/spip.php?article2637

Phạm Hồng Sơn

Sau hơn một tháng xử sự khá ôn hòa đáng khen ngợi, ngày 26 tháng 09 vừa qua chính quyền độc tài Myanmar đã hành xử bạo lực với người dân tham gia cuộc tuần hành dân chủ ôn hòa trên các đường phố tại Rangoon (thủ đô cũ), cuộc tuần hành đã được bắt đầu nhen nhóm từ ngày 19 tháng 08. Thông tin cho tới khi bài viết này đang thực hiện, đã có nhiều lãnh đạo các tổ chức dân chủ đối lập và hơn 700 nhà sư bị bắt, hơn 100 người bị thương và có khoảng trên 10 người tuần hành đã bị tử thương, trong đó có một phóng viên mang quốc tịch Nhật bản. Lực lượng cảnh sát đã dùng dùi cui, báng súng đánh đập người tuần hành và nhiều nhân chứng đã nghe thấy tiếng súng nổ. Tuy thế, cho tới thời điểm này, sự đàn áp của chính quyền đã tỏ ra có " nhân tính" hơn rất nhiều so với cuộc đàn áp năm 1988, đã làm chết khoảng 3.000 (ba nghìn) người.

Trước khi bạo lực đàn áp xảy ra, hình ảnh những vị sư – tầng lớp đáng kính nhất tại Myanmar, mặc áo choàng nâu chậm rãi, nghiêm nghị, tay lần tràng hạt lặng lẽ nối nhau trong những đoàn người trật tự, dài như bất tận trên đường phố, đôi khi ngay dưới những cơn mưa tầm tã, nhưng lúc nào cũng kèm theo rất nhiều dân thường trẻ tuổi đi cùng, tay không hoặc cầm những lá cờ mỏng manh, luôn nổi bật trong các bản tin về Myanmar. Số lượng đoàn người tuần hành trong những ngày sắp xảy ra đàn áp đã lên tới trên 130.000 nghìn ( một trăm ba mươi nghìn) người, dân thường và các vị sư chiếm số lượng gần bằng nhau. Cuộc tuần hành ban đầu được cho là khởi phát do chính phủ đột ngột tăng giá xăng dầu lên gấp hai lần. Dĩ nhiên, giá xăng dầu lên cao sẽ gây khó khăn cho mọi tầng lớp dân chúng, đặc biệt những người nghèo hiện đang chiếm phần lớn dân số Myanmar. Nhưng những khẩu hiệu mà đoàn người tuần hành hô vang dần lên theo thời gian lại không liên quan gì tới xăng dầu hay giá cả mà chính là những từ như " Đối thoại", " Dân chủ" ( những từ gợi ra phương cách và mục tiêu để giải quyết tận gốc rễ những vấn nạn xã hội) và những từ này đương nhiên chả liên quan gì tới Bạo lực, Súng đạn hay Chết chóc. Tiếc thay, những người tuần hành không hề liên quan tới Bạo lực lại là nạn nhân của chính Bạo lực. Vậy Bạo lực đến từ đâu?

Lực lượng cảnh sát với những trang phục bảo vệ đặc biệt từ đầu đến chân, kèm theo những vũ khí như dùi cui, hơi cay, súng ngắn, súng dài, liệu có phải là nguồn gốc của Bạo lực? Chắc chắn là không, bởi dù được trang bị vũ khí, nhưng không có lệnh cho phép sử dụng vũ lực, mọi cảnh sát và vũ khí chỉ như những chú lính chì đáng yêu trong tủ kính. Chính phủ ( giới nắm quyền) có thể bao biện rằng biện pháp dùng bạo lực đó là để ngăn chặn những hành vi gây rối, hoặc thậm chí là sự tự vệ chính đáng của cảnh sát trước những tấn công của người tuần hành ( mặc dù cho tới nay chưa thấy chính quyền Myanmar giải thích lý do cho những án mạng dân thường đã xảy ra). Tuy nhiên với một chính quyền đang nắm giữ mọi nguồn lực, mọi phương tiện truyền thông của xã hội, việc đảm bảo cho những cuộc tuần hành diễn tiến trong trật tự và an toàn là điều hoàn toàn trong khả năng. Điều này đã được thực hiện hàng ngày ở những quốc gia thừa nhận quyền biểu tình, tuần hành của người dân. Hơn nữa, những người tuần hành đã xác định và thể hiện rõ phương pháp giải quyết bức xúc của người dân hiện nay là bằng phương pháp " Đối thoại" để thiết lập một thể chế " Dân chủ". Cho dù chưa nhất trí về chữ " Dân chủ", thì việc " Đối thoại" luôn là điều vô hại khả thi đối với tất cả mọi người, nhất là khi đối tác đã xác định " Đối thoại" là nguyên tắc căn bản.

Do đó, một điều rõ ràng rằng Bạo lực, Đổ máu hay Chết chóc chỉ có thể đến từ một số kẻ nắm quyền lực độc tài, những kẻ đang thâu tóm quyền kiểm soát hệ thống cảnh sát, quân đội. Nhưng để dọa dẫm hoặc làm dân chúng hiểu nhầm đấu tranh bất bạo động hay "diễn biến hòa bình" sẽ gây rối loạn, đổ máu, những kẻ độc tài thường ngụ ý hoặc vẽ ra những hậu quả Bạo lực, Đổ máu mà chính chúng mới có thể tạo ra được.

Những diễn biến về cuộc tuần hành, biểu tình ôn hòa của người dân Myanmar còn diễn tiến với nhiều điều bất ngờ, có thể thêm nhiều thương vong đối với người dân. Nhưng những gì mà người dân Myanmar đã và đang thể hiện cho thấy rõ niềm tin vào thành công của cuộc đấu tranh bất bạo động ( diễn biến hòa bình) để có một hệ thống lãnh đạo dân chủ đang ngày càng được lan tỏa trong dân chúng, với một quyết tâm rất cao. Nếu cuộc đấu tranh của nhân dân Myanmar thành công trong một ngày gần đây, đó cũng không phải chuyện lạ, vì phương pháp đấu tranh đó đã được chứng minh là phương pháp đúng đắn phù hợp với sự phát triển của loài người hiện nay và được thực hiện bằng sự kiên trì, đoàn kết, sáng tạo và sẵn sàng chấp nhận hiểm nguy. Tinh thần của người dân Myanmar đã lay động con tim toàn thế giới. Người dân và chính quyền của những quốc gia dân chủ đang theo rõi sát sao và lên tiếng ủng hộ trợ giúp người dân, lên án, trừng phạt chính quyền độc tài. Người dân ở những nước thiếu dân chủ đang vui mừng, âm thầm hoặc lên tiếng ủng hộ, chia sẻ và cầu chúc sớm thành công cho nhân dân Myanmar. Với tôi, một người dân Việt nam, lại càng mong ước điều đó, bởi tôi và nhiều người bạn của tôi đang rất thấu hiểu những thiệt thòi, đau khổ của một người dân mất tự do.

28/09/2007 Hà nội